Қәдириңди кеш тусиндим, Анашым!

Бөлісіңіз

Кун булт. Жаўын жаўып тур. Мен айнаның алдында әтирапты тамашалап отырмын. Уй иши ыстык болса да журегим мулдем жылымас еди. Себеби, өмиримде, ислеген қәтеликтеримди тән алып, енди өкиништемин. Көз жасым да, жаўын сыяқты тынар емес. Өзимниң ислеген истериме пушайман болып отырмын.

Бул ўақыя төмендегише болған еди. Бизлер басқа шаңарақтар сыяқты татыў-татти жасар едик. Ата-анам оте жақсы, меннен бар меҳрлерин аямас еди. Лекин бул қуўаныш демдери көпке созылмады. Әкем ишиўшиликке бериле бастады. Анам буны сеззесе де, хеш нәрсе дей алмас еди. Әсте ақырын әкем анама бақырып, соң турли арзымас бәнелер мен айыптап, ҳәттеки анама қол көтериў дәрежесине шекем жетти. Анам бул азапларға қанша көнсе де, изи таўсылар емес. Сондықтан анам мени алып, өз уйине қарай жол алды. Жолда анамның қәншелли қыйналып жатырғанын сездим. Солай етип арадан кундер, айлар өтти. Әкем изимизден алып кетиўге тез-тез келе берди. Ҳәр куни мас ҳалында келип «Азизбек улымды бер» деп ҳеш тындырмас еди. Анам сол ўақытта не қыларын билмей, мени ойлап ҳеш нәрседен қорықпасын деп маған әкемди көрсетпеўге тырысатуғын еди. Әкемнин келиўи, бир неше мәртебе тәкирарланды. Бир куни анам уйде жоқ пайытта, әкем кирип келди. Лекин, мас ҳалында емес. Нагашы Ажем менен сөйлесип бираз отырды. Соң «Азизбекти алып кетемин, ол мениң улым» дегенде ажем оған қатты қарсылық көрсетти. Әкем болса, ашыўға минип мени тыңдамастан уйге қарай алып кетти.

Уйге келгенен кейин, әкем маған «балам мен енди ҳеш қашан ишпеймин, саған ўәде беремин» деп мени өзине тарта баслады. Ал азғана ўақыттан соң анам уйге жетип келди. Анам әкеме жалынып, қанша сорансада анама мени бермеди, ҳәттеки көрсеткенде жоқ. Анам илажсыздан изине қайтыўға мәжбур болды.
Бул ўақыяны көрип иш-ишимнен ойланамын мениң ата-аналарым усыншелли дәрежеге барып қалғаныма?
Мен әкемнен, не ушын бундай қылғанын сорағым келди, лекин сораўға батына алмадым. Анам туўралы айтсам әкемниң ғәзеби шығатуғындай еди. Ўақыт өткен сайын әкем маған анамды жаманлап «Анаңа қулақ аспа, оны көрсең ҳеш нәрсе деме»-деп угитлей бастады. Ҳәр гәпинде анамды жаманлап гейде бул гәплерден исениўден басқа, шарам жоқтай туйилер еди. Әкемниң гәплери мени қаншелли өзине исендирип таслағанын өзимде сезбей қалыппын.

Бир куни оқыўдан киятырып алдымнан шыққан анамды көргенимде негедур қасына барып сойлесиўди қаламадым. Анам болса жаныма келип балам, оқыўларың жақсыма, аш болып журген жоқсанба, кун суўық, аязлап қалмадыңба? деп изли-изинен сурактар бере баслады. Мен болсам ундемей өз жолыма қәдем тасладым. Анамның артымнан «Балам», «Жан балам» тоқта деген сөзлерин еситсем де иситпегендей болып кете бердим. Өзиме не ушын бундай қылып атырмын деген сораў берсемде жуўап таба алмадым. Ҳәр куни анам мени жолымда кутип турар еди.

Бир куни өзим де, анамды көргим келип оның менен сойлесип отырғым келди. Оқыўдан шығып, анамның кунделикли келип туратўғын орнына барсам анам көринбейди. Ҳеш тусинбедим, ертеңине де, усы ўақыя тәкирарланды. Соң шыдай алмай, әкеме қарсы турып, анама баратуғынымды айттымда анамның уйине қарай жол алдым. Уйге келсем ҳеш ким жоқ екен. Анамды изледим, ҳеш жерден таба алмадым. Коршимиз Айхан апайдың уйине бардым, анамның емлеўханада екенин айтты. Бул хабар мениң журегиме қатты баты. Оте катты қорқып кеттим. Емлеўханаға бардым, барсам кажем көздери исип, жылап отыр екен. Мени көрип, қайтадан көзине жас қуйылды. Ажеме жуўырып бардым.

Ажем мени көрип «балам» саған не болды, буншелли тасбаўыр болмасаң? Анаңның айыбы сени дуньяға келтиргениме? Анаңа бетиңди терис бурып, оны әбден қыйнадың-ғой! Бийшара қызым қанша азап көрсе де, сени кутиўи менен өтти ғой. Ажемниң бул сөзлеринен соң мен анамды негедур жудә сағынып, «анамның дийдарын бир көрсем» деп өкиниш пенен жылай бердим. Ажем, балам қой! деп жубатыўға тырысар еди, анаң сени бир баўырыма басам деген әрман мен кетти. Мени қаттыға баўырына басып жылады.
Соң ажем маған хат берди. Буны анаң саған бериўиимди қаледи. Хатты оқығанымда енди еш қашан «Ана меҳри»не тоя алмайтуғынымды билип өзиме-өзим ашындым. Хатта былай жазылған екен.

Балам мен саған, өзимниң аналық меҳримди бере алмадым, сени қушақтап ҳәййиў еслеп баўырыма басып отырғанымды көп еслейтуғын едим. Сол маған қуўаныш бағышлайды, саған хат жаздым, әкен берсе, бәлким оқып қаларсаң, мендей анаң бар екенлигин умытпай, мени еслеп журиуиң ушын хат жазар едим. Әкеңниң не ушын бул ислерди қылғанлығын билетинмин. Мениң даўасыз сыркатка шатылғанымды еситип оте қорықты. Әўели жақсы жасар едик лекин, мениң сыркатым даўасыз екенлигин билип ишиўшиликке берилип кетти. Ол маған қызымды сендей аўырыў ҳаялға бермеймин-деп мени жолатпайтуғын еди. Сени баўырыма қатты-қатты басып, дийдарыңа тоя алмадым. Сонда да, анаң бәрҳә жаныңда, сениң периштең анаң! деген созлер жазылған еди.

Мен кеш болса да, анамның қәбирине барып, көнилимдеги толы шеримди шықарып жылап-жылап алдым. Анам өз ҳатында «балам мениң қәбиримниң басына келип жылама, бул маған аўыр батады»-деген сөзленин есиме тусирип, көз жасларымды тыя алмай, термилип қарап отыратуғын болдым. Мен де кеш болсада анама бул хатымды арнадым.

«Ана» бул сөз қаншелли уллы екенин тусинип жеттим. Мени кешириңиз. Жалған гәплерге исенип, сизге исенбей қалғаныма, сизди бәрҳә сағынамын, издеймин. Сизиң жалғыз перзентиңиз бола турып, алдыңызда перзенттик ўазыйпамды (буршымды) атқара алмадым. Кешириңиз, мени Анажан!
Сизге бул хатым жетип барыўын қәлер едим. Сизиң жалғыз перзентиңиз Азизбек.
Мен бул ўақыядан соң өз әкемди кеширдим. Өзимниң әдиўли инсанымнан айырылғаным маған сабақ болды. Мен өз айыбымды жуўыў ушын ҳәммесине тайын едим. Әттең бәри кеш еди.

Аллаяр Сейілбаев, Нөкіс қаласы, Қарақалпақстан

Ұқсас жаңалықтар

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *